Wakacje

Falowanie i pływy

Wody oceanów i mórz są w ciągłym ruchu, który przejawia się falowaniem oraz pływami.

Wiatr powoduje, że wody falują. Falowanie można zauważyć na przypowierzchniowej warstwie wody. Fale mogą mieć nawet wysokość 30 metrów-ich wysokość zależy od siły wiejącego powietrza oraz czasu jego utrzymywania się. Na naszym globie takie zjawiska mają najczęściej mają miejsce na półkuli południowej na szerokościach geograficzny 40 i 50. Dzieje się tak, ponieważ znajduje się tam bardzo duże zlewisko oceanów prawie bez żadnych lądów. Fale morskie mogą powstawać także na skutek ruchów tektonicznych Ziemi oraz wybuchów podwodnych wulkanów. Tego typu są niezwykle niebezpieczne i noszą nazwę tsunami. Fala tsunami może uderzać w ląd i powodować tragiczne skutki.

Kolejnym przykładem ruchów wód są pływy przyciągane przez Słońce i Księżyc. Mogę one zachodzić miarowo w ciągu doby w miarę ruchu obrotowego naszej planety. Największe pływy mają miejsce w czasie nowiu oraz pełni. W takiej sytuacji przyciąganie Księżyca i Słońca sumuje się, ponieważ obydwa ciała niebieskie pokrywają się w linii prostej. Taki przypływ nosi miano syzygijnego. Natomiast w pierwszej i trzeciej kwadrze działanie Słońca i Księżyca znosi się, co powoduje występowanie niskich przypływów nazywanych kwadraturowymi. Pływy wszechoceanu są bardzo różnorodne. Największe występują na wybrzeżach, które sąsiadują z otwartymi wodami.

Światowe zapasy wody

Ilość wody na całym globie jest zmienna, dlatego bardzo trudno określić jej liczbę.

Ponadto z niektórych obszarów nie ma wystarczających danych, które pozwoliłby oszacować tą liczbę. Dodatkowym problemem jest różnica przemieszczenia się wody. Na przykład cząsteczki wody w żywym organizmie przebywają kilka godzin, w atmosferze-kilka dni, w rzekach-kilkanaście dób, na bagnach-kilka lat, oraz w jeziorach-kilkadziesiąt lat. Najdłużej, bo nawet setki milionów lat woda może być zgromadzona w minerałach oraz od 2 do 10 tysięcy lat w oceanach i wodach podziemnych.

Gdy woda przez dłuży okres czasu spowalnia bieg i przebywa w jednym miejscu to mamy do czynienia z retencją. Woda najszybciej zmienia swoje miejsce w powietrzu. Pochodzi ona z parujących wód i lądów. Następnie następuje skroplenie i powstanie chmury. Woda powraca na ziemię w postaci deszczu, śniegu, gradu, igieł lodowych oraz mżawki. Opady i parowanie jest różne zarówno nad oceanami i lądami. Na wodach parowanie jest większe niż liczba opadów, natomiast ląd mniej paruje, ale opady są tam wyższe. Krążenie wody w przyrodzie zachodzi bardzo szybko. Opady z ziemi spływają do wód, lub przebywają dłużej na lądzie w postaci śniegu lub lodu. Część wody przedostaje się do wód podziemnych lub do podłoża, z którego paruje lub jest pobierana przez roślinność. Po kliku godzinach od opadów cząsteczki wody powracają do atmosfery w postaci pary wodnej.

Copyright (c) 2010 r.